poniedziałek, 21 lutego 2011

Optymalizacja na giełdowym IKE

Zastanawiam się jaka jest najlepsza strategia dla osoby która ma rachunek giełdowy IKE oraz równolegle zwykły rachunek maklerski. Sam często mam taką sytuację, że akcje danej spółki posiadam trochę na IKE a trochę na normalnym rachunku. 

Transakcje kupna

W przypadku zagospodarowania środków na IKE versus na normalnym rachunku, liczy się fakt że z IKE nie możemy swobodnie wypłacać i wpłacać środków. 

Z normalnego rachunku maklerskiego można swobodnie przelewać i lokować nadwyżki w bankach, funduszach pieniężnych, itp.,  by każdy dzień dawał odsetki. Z takich form krótkoterminowych korzystamy przeważnie w okresach przejściowych jak nie widzimy nic ciekawego na giełdzie a pieniądze chcemy mieć "pod ręką". Okres jest często za krótki by opłacało się ponosić prowizje z handlu obligacjami na giełdzie w ramach IKE.  

IKE nadaje się na tą część portfela która jest ciągle ulokowana a horyzont pojedyńczych inwestycji jest średnio dłuższy. Tutaj też lepiej angażować się tylko w naszym zdaniem najciekawsze opcje inwestycyjne na których jest duży potencjał procentowego zysku w skali roku przy także mniejszym niż średnie przez nas ponoszone ryzyko, czyli transakcje od których możemy zapłacić największy podatek. Tutaj kupujemy akcje spółek dywidendowych by dywidendę otrzymać w całości bez podatku.

Podsumowując, gotówkę na normalnym rachunku łatwiej ciekawie zagospodarować na krótki termin niż gotówkę w ramach IKE i dlatego na IKE można bardziej unikać gotówki.

Transakcje sprzedaży

Wydaje mi się że w przypadku realizacji zysków, lepiej najpierw sprzedawać to co jest na IKE bo przynajmniej jesteśmy pewni że jesteśmy zarobieni i oszczędzamy na podatku. Natomiast na części akcji pozostałej na zwykłym rachunku możemy później zarobić więcej niż na IKE ale też i stracić jeśli przetrzymamy akcje.

Odwrotnie sprawa wygląda z redukowaniem stratnej pozycji - najpierw redukujemy z normalnego rachunku bo wiemy ze jest strata co pomniejszy nam podatek, a następnie z IKE - tu jest szansa na odrobienie strat ale i ryzyko ich wzrostu.

Wszystko zależy jednak od charakteru osoby, tzn. czy mamy tendencję do kupowania/sprzedawania za wcześnie czy raczej za późno oraz jaka jest nasza średnia strata i średni zysk.

Zabezpieczenia

Korzystne bywa zabezpieczanie ekspozycji akcyjnej na IKE kontraktami lub opcjami na normalnym rachunku. Zakładając że przeważnie na akcjach zarabiamy a na zabezpieczeniach tracimy, zysk będzie szedł do IKE a straty rozliczymy na zwykłym rachunku i pomniejszą nam podatek.

Co teraz mam w IKE

W tej chwili na IKE mam akcje dwóch deweloperów i zakładu ubezpieczeniowego. Jeszcze stosowne walory znalazłem i może na nich zarobię ale zbliża się myślę czas przesilenia. Nasza giełda zachowuje się coraz słabiej. Dołuje ją kiepska sytuacja budżetowa a planowane zmniejszenie wpłat do OFE zdaje się że przepełniło kielich goryczy. Co za tym idzie, jest coraz mniej zainteresowania ze strony inwestorów zagranicznych.  Już za kilka miesięcy możliwe że lepiej będzie przejść na instrumenty dłużne by bezpiecznie przeczekać spadki...

...a jaki jest Twój sposób na optymalne wykorzystanie IKE?

sobota, 25 grudnia 2010

Noworoczne postanowienia emerytalne

Widząc podejście polskich polityków do otwartych funduszy emerytalnych, można sądzić, że dobrych emerytur to z I i II filaru nie będzie. Jak nie teraz to pewnie za kilka lat, z racji braku reform gospodarczych i rosnącego deficytu, wstrzymane zostaną wpłaty do OFE. W ten sposób, bez względu na wysokość zapłaconych podatków i składek emerytalnych, każdy emeryt może "dostać" od państwa podobną emeryturę. Jeśli więc dobrze zarabiałeś i liczyłeś na proporcjonalną kwotę na życie na emeryturze - obudź się, będziesz żył w biedzie jak inni.

Oprócz IKE

Co można zrobić aby temu zapobiec? Oczywiście dobrze jest samodzielnie oszczędzać, nietylko w ramach konta emerytalnego. Jakie są jeszcze możliwości? Zasugerowałbym nieruchomości pod wynajem oraz grunty podmiejskie o ile kupione po okazyjnej cenie. Teraz, kiedy stabilność systemu finansowego państw może wisieć na włosku, inwestycje długoterminowe (emerytalne) w zaawansowane produkty finansowe mogą być zbyt niepewne. Nieruchomości dają ten odpowiedni poziom bezpieczeństwa, że włożony kapitał zostanie zachowany pomimo zawirowań na rynku pieniężnym.

Jeśli inwestować w 2011 roku na giełdzie to w co?

W Nowym Roku w ramach IKE zamierzam szukać okazji inwestycyjnych w obligacje korporacyjne oraz akcje wybranych spółek. W tej chwili nie widzę wystarczająco atrakcyjnych obligacji a za kapitał nabyłem akcji LC Corp po 1,49 zł. Jest to inwestycja z jednej strony w spółkę giełdową, która osiąga wysokie marże z deweloperki a z drugiej posiada bogaty zasób nieruchomości i niewielkie zadłużenie. W przypadku zachwiania systemu finansowego czy wzrostu inflacji, myślę że będzie to spółka której akcje ucierpią stosunkowo mniej. W dłuższym terminie posiadane nieruchomości odzwierciedlą w cenie inflację i realna wartość zainwestowanych przeze mnie środków zostanie co najmniej zachowana.

Z deweloperów rozważam jeszcze Polnord, tylko wciąż waham się ze względu na niższą rentowność działalności niż w LC Corp oraz mało przyjazną politykę głównego akcjonariusza Ryszarda Krauze (Prokom Investments), który potrafi emitować sobie tańsze akcje, tym samym rozwadniając kapitał i zyski przypadające na akcje pozostałych, drobnych akcjonariuszy.

Jak minimalizować wady IKE

To, co ma prawo zniechęcać do lokowania środków na IKE to konieczność trzymania środków aż do ukończenia 60. lat by wypłacić zyski bez podatku Belki. Dlatego jeśli jesteś po 40stce albo po 50tce, IKE może wyglądać dla Ciebie jako lepsza opcja niż np. dla świeżo upieczonego absolwenta szkoły średniej czy uniwersytetu.

Jeśli jesteś w tej drugiej sytuacji i do 60-tki masz ponad 30 lat, porozmawiaj z rodzicami. Jeśli nie mają IKE i nie planują go zakładać, poproś by założyli je i ustawili Ciebie jako uposażonego. Mogą w ten sposób pomagać Tobie uzbierać życiowy kapitał. Jednocześnie czas oczekiwania do wypłaty bez podatku zostanie skrócony do 10-20 lat.

Inne pomysły na lepsze życie na emeryturze

W pewnym sensie na emeryturę można przygotowywać się nie odkładając, ale dbając o to, by mieć jak najniższe koszty życia. Jeśli mieszkasz w domku jednorodzinnym, którego utrzymanie dużo kosztuje, może warto na starsze lata przenieść się do średniej wielkości mieszkania, w dobrze docieplonym bloku o niskim czynszu? Może warto zmienić miasto a nawet kraj zamieszkania? Może zmienić nawyki na bardziej zdrowe, jak np. w okresie letnim zastąpić samochód czy autobus miejski rowerem? 

Pomysłów jest wiele, dzięki którym możesz jednocześnie poprawić jakość życia, samopoczucie, oszczędzić czas i pieniądze. Korzystając z refleksyjnego nastroju końca roku i patrząc w przyszłość, warto pomyśleć, jak może wyglądać moje życie na emeryturze.... co z tego, co robię obecnie chcę pozostawić a co pragnę, by się skończyło... Z wdrożeniem niektórych zmian nie trzeba czekać do emerytury. Emerytem de facto nie staniemy się bowiem z roku na rok - będzie to proces szerzej rozłożony w czasie.

czwartek, 9 grudnia 2010

Limit wpłat na IKE w roku 2011

Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej, limit wpłat na IKE na rok 2011 w kwocie 3-krotności średniej pensji brutto, wyniesie 10.077 zł. (źródło)

Oznacza to wzrost o 5,2% w stosunku do limitu na rok 2010, który wynosił 9.579 zł. Dla zdecydowanej większości pracujących - przyszłych emerytów, jest to zdecydowanie wystarczający limit by zawrzeć w nim środki odkładane na dodatkową emeryturę. Mało kto bowiem jest w stanie na to przeznaczyć więcej jak 800 zł średniomiesięcznie.

Natomiast w sytuacji, kiedy na przykład mąż lub żona nie pracuje i zajmuje się dziećmi / domem, z tego powodu nie będzie przysługiwała jemu/jej emerytura i można wykorzystywać nawet cały limit wpłat by z IKE zapewnić tej osobie odpowiednie własne środki na jesień życia.

Poniżej wykres jak historycznie zmieniał się limit wpłat na IKE od 2004 roku czyli od powstania systemu indywidualnych kont emerytalnych:


piątek, 22 października 2010

Rynek IKE w I półroczu 2010

Kilka dni temu ukazał się raport Komisji Nadzoru finansowego o rynku IKE w I półroczu tego roku. Jak można się z niego dowiedzieć, wartość środków zgromadzonych przez oszczędzających wzrosła rok do roku o 29,4% do 2,35 mld zł. IKE posiadało 796.900 osób, co oznacza spadek o 4,4% w stosunku do tego samego okresu roku ubiegłego. Likwidowano głównie IKE prowadzone w formie konta ubezpieczeniowego. Najwięcej osób posiadających IKE mieści się w przedziale wiekowym 51-60 lat a więc blisko emerytury i zarazem momentu, kiedy można wypłacić środki bez płacenia podatku od zysków.

Ilość i przeciętna wartość kont IKE

Przeciętna wartość konta IKE wyniosła (zaledwie) 2,9 tys. zł. Średnia wpłata to 1,2 tys. zł, przy czym średnia dla rachunków maklerskich to 6,7 tys. zł. Ciekawie wyglądają informacje, jakie instytucje przyciągają więcej kont IKE a jakie tracą. Tak więc ilość IKE prowadzonych w bankach (jako lokaty) zmalała o 10,5%, w funduszach inwestycyjnych spadła o 1,3%, natomiast ilość IKE maklerskich wzrosła o 19,9% (!).

Źródło: Raport KNF "IKE w I półroczu 2010 r."

Jak widać szczegółowo w powyższej tabeli, udział kont maklerskich stanowi nadal zaledwie 1,6% wszystkich IKE. Dlatego też łatwiej o uzyskania wysokiej dynamiki wzrostu ilości kont.

Każdy inwestor jest świadom, że nie ważne ile posiada się rachunków, ale jakie są na nich środki. Tutaj konta maklerskie pokazują siłę. Z 534 mln zł, o które wzrosła sumaryczna kapitalizacja kont IKE, 94,7 mln przypada na rachunki maklerskie. Tak więc pomimo, że ilościowo stanowią zaledwie 1,6% rynku, wygenerowały 17,7% przyrostu wartości. Można śmiało powiedzieć, że są najbardziej perspektywicznym sektorem w ramach III filara emerytalnego.

Źródło: Raport KNF "IKE w I półroczu 2010 r."

Na towarzystwa funduszy inwestycyjnych przypadało 210 mln zł przyrostu wartości, na zakłady ubezpieczeń - 187 mln zł, banki - 42 mln zł. Rachunki w biurach maklerskich odpowiadały wartościowo już za 10,8% rynku IKE. Udział pozostałych form prowadzenia IKE spadł.


Źródło: Raport KNF " IKE w I półroczu 2010 r."

Struktura wiekowa

Pod względem wieku, 79% ilości IKE przypada na osoby w przedziale 41-60 lat i udział ten wzrósł o ok. 1,5%. Osoby w wieku do 30 lat odpowiadają za niecałe 10% rynku IKE i udział ten spadł rok do roku.

Pod względem płci, 53% wszystkich IKE jest własnością kobiet a 47% mężczyzn. Przyczyną tego może być zróżnicowanie w średnim wieku przechodzenia na emeryturę i ustawowym wieku emerytalnym (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn). Także w średnia długość życia po przejściu na emeryturę (kobiety żyją dłużej) może być przyczyną różnic. Wskutek powyższych faktów, średnia emerytura kobiet jest niższa i to motywuje do oszczędzania w III filarze.



Źródło: Raport KNF " IKE w I półroczu 2010 r."


Przeciętne wpłaty  i stan kont

Przeciętnie na IKE wpłacano w I półroczu 1219 zł, czyli o 133 zł więcej niż w I półroczu 2009. W sumie wpłacono 251 mln zł. 26% wszystkich kont odnotowało wpłaty.



Źródło: Raport KNF " IKE w I półroczu 2010 r."


Największą aktywność pod tym względem wykazały osoby posiadające IKE maklerskie oraz IKE bankowe.  Na rachunki w domach inwestycyjnych prawie co drugi posiadacz IKE dokonał wpłaty, podobnie w przypadku IKE bankowych. Najmniej aktywni byli posiadacze IKE w formie ubezpieczeń (dopłacała co czwarta osoba).

IKE otwarte w I półroczu 2010

Najwięcej IKE otwarto w postaci funduszy inwestycyjnych (9 tys.) i i ubezpieczeń (7 tys.). Jest to jednak mniej niż w poprzednim roku. Kont maklerskich otwarto 1,2 tys. w porównaniu do 0,7 tys. rok wcześniej. W bankach otwarto 1,2 tys IKE, czyli mniej więcej tyle samo, co w I połowie 2009 roku.

Jak wynika z raportu, po boomie na IKE w 2007 roku, ilość nowootwieranych IKE uległa stabilizacji. 

Jak podaje w konkluzji KNF, dane za I półrocze wskazują na tendencję wycofywania środków finansowych z IKE i spadek tendencji zakładania nowych rachunków. Zjawisko to jest jednak mniej silne niż w 2008 roku, kiedy na decyzje oszczędzających miał wpływ trwający kryzys finansowy.

Wpływ zmiany ustawy o IKE w 2008 roku na rynek, wnioski z raportu

Jednymi z głównych punktów zmian w ustawie, było podwyższenie limitu wpłat rocznych do 3-krotności średniego wynagrodzenia brutto w gospodarce (obecnie limit to 9.579 zł) oraz umożliwienie wypłaty z IKE w ratach. Jak można wnioskować z raportu, z wyższych limitów skorzystała część osób, zwłaszcza posiadająca rachunki maklerskie. Można to łączyć z rozpoczęciem nowej hossy na GPW w Warszawie, trwającej od wiosny 2009 roku. 

Konieczne jest dalsze upowszechnianie oszczędzania na emeryturę, jako że z III filara korzysta niewiele osób. Do tego średnio tylko 26% osób dopłaca do założonych IKE. Średnia wartość konta na poziomie 2.949 zł nie zapewni dodatkowego dochodu na emeryturze. Konieczne są systematyczne  i większe wpłaty. 

Także kontem IKE są zainteresowane głównie osoby po 40-stce a dbać o emerytury powinny również osoby młodsze, które dzięki nawet niewielkim ale regularnym wpłatom, mogą uzbierać znaczne środki.

Osoby posiadające IKE w formie rachunków maklerskich wykazują wystarczającą świadomość emerytalną. Średnia wartość rachunku maklerskiego to 20.120 zł ze średnim przyrostem w ciągu ostatniego roku na poziomie 5 tys zł (o 33%). Prawie co drugi właściciel rachunku dokonał dopłaty w I półroczu 2010 r. Potwierdza się chyba nietylko moje przypuszczenie, ze inwestorzy giełdowi na tle całej populacji wykazują się wysoką świadomością finansową.

Link do raportu KNF znajduje się tutaj.

czwartek, 26 sierpnia 2010

Przenosiny IKE z PKO BP do DM BOŚ na odległość - ciąg dalszy

Od czasu publikacji ostatniego postu podjęliśmy z mamą następujące działania w celu przeniesienia konta. Przebiegało to w ten sposób, że mama mieszka w małej miejscowości daleko od oddziału DM BOŚ a ja mieszkam blisko DM BOŚ ale daleko od mamy. Dlatego wydawało się, że najlepszą wersją będzie jeśli wypełnię dokumenty online a umowy do mamy dostarczy kurier i odbierze z podpisem. Wyszło trochę inaczej, o czym w punktach poniżej. Tak to chronologicznie było:

1. Wypełnienie online formularza otwarcia nowego konta w DM BOŚ na portalu bossa.pl
- wypełnienie formularza dla pełnomocnika
- wydanie kodów dostępu do konta IKE dla właściciela IKE i pełnomocnika (dostęp będzie aktywny po dostarczeniu do centrali DM BOŚ kompletu dokumentów umownych i pełnomocnictwa)
-zamówienie kuriera do dostarczenia umowy w ciągu kilku dni (kurier opłacany przez DM BOŚ)

2. Wizyta kuriera (po ok. 2 dniach roboczych od wypełnienia formularza)
- w dokumentach dostarczonych przez kuriera nie było wpisanej części danych, mimo, że wpisywałem je w formularzu online
- miał być załączony dokument udzielenie pełnomocnictwa do rachunku a go nie było (!)
- kurier miał czekać do 10 minut na odbiór podpisanych dokumentów. Jako że trzeba było je dodatkowo uzupełnić i jeszcze zszedł czas na szukanie pełnomocnictwa, którego nie było, kurier nie chciał czekać i odjechał bez odbierania podpisanych dokumentów.

3. Dokumenty "na spokojnie" wypełniliśmy tego samego dnia. Wzór formularza pełnomocnictwa otrzymałem emailem od pracownika DM BOŚ, wysłałem emailem do punktu ksero z miejsca zamieszkania mamy gdzie został wydrukowany i już w domu wypełniony.

4. Wizyta u notariusza w celu potwierdzenia autentyczności podpisu pod pełnomocnictwem razem ze sprawdzeniem tożsamości osoby składającej podpis. Koszt 24,40 zł brutto.

5. Odesłanie listem poleconym przez mamę do mnie kompletu dokumentów umownych razem z już podpisanym i zatwierdzonym notarialnie pełnomocnictwem.

6. Moja wizyta w lokalnym DM BOŚ w celu przekazania kompletu dokumentów i podpisania się pod pełnomocnictwem.

7. DM BOŚ w ciągu ok. 3 dni przesyła komplet dokumentów do centrali w Warszawie, której pracownik "patronował" przenosinom IKE.

8. Po ok. 4-5 dniach roboczych, otrzymuję informację, że konto IKE w DM BOŚ zostało poprawnie otwarte i że można się na nie logować, co skutecznie wykonałem.

9. Po ok. 3 dniach mama otrzymuje potwierdzenie otwarcia konta w DM BOŚ, z podaniem przydzielonego numeru rachunku i indywidualnego konta do wpłat środków.

10. Następnego dnia wizyta mamy w lokalnej placówce banku PKO BP, gdzie kilka lat wcześniej został otwarte IKE. Należało zabrać potwierdzenie otwarcia IKE z DM BOŚ ze stosownym numerem konta do wpłat. Pracownicy banku mieli pierwszy raz do czynienia z transferem IKE EDO i kilka godzin przygotowywali dokumenty, kontaktując się z innym oddziałem. Mama wróciła popołudniu do banku, kiedy dokumenty już były gotowe do złożenia podpisów, co zrobiła.

Bank ma 14 dni na wykonanie wypłaty transferowej. Od czasu złożenia dyspozycji minęło 5 dni roboczych. Środki na rachunku DM BOŚ jeszcze się nie pojawiły (regularnie sprawdzam saldo).

W sumie od wypełnienia formularza online upłynęły około 4 tygodnie. Przeniesienie IKE metodą korespondencyjną zajmie więc około 5 tygodni (oby) do momentu wpływu środków do DM BOŚ. Koszt przenosin to z biletami za przejazdy i znaczkami za korespondencję - razem około 40 złotych. Gdybyśmy pojechali razem do najbliższego oddziału DM BOŚ, koszt wyniósłby ok. 400 zł (przejazdy) a przenosiny IKE trwały pewnie z 3 tygodnie. Kosztem 2 tygodni opóźnienia, zaoszczędziliśmy ok. 360 zł.

Po pojawieniu się środków na IKE, zamierzam dokonać zakupów akcji na GPW, jakich - możecie się domyślać po lekturze postów na blogu Abecadło Finansów.